ปัญหาทางปรัชญาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจิตของมนุษย์ (จิตสำนึก) กับร่างกาย (สมองทางกายภาพ) จุดยืนสำคัญได้แก่ ทวินิยม (แยกจากกันเป็นคนละสาร) และกายภาพนิยม (จิตคือสสาร)

ฮูมนิยามว่าเป็น "การละเมิดกฎธรรมชาติ" ฮูมโต้แย้งว่าเนื่องจากประสบการณ์ของเราเกี่ยวกับกฎธรรมชาตินั้นสม่ำเสมอ หลักฐานที่คัดค้านปาฏิหาริย์จึงมีน้ำหนักมากกว่าคำบอกเล่าที่สนับสนุนปาฏิหาริย์เสมอ

ลัทธิทางปรัชญาที่ถือว่าความหมายของคำศัพท์หรือมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ถูกนิยามโดยชุดของการปฏิบัติการหรือขั้นตอนที่ใช้ในการวัดสิ่งนั้น

สำนักปรัชญาสายวิเคราะห์ (ออสติน, ไรล์, วิทเกนสไตน์ยุคหลัง) ที่ถือว่าปัญหาทางปรัชญาเกิดขึ้นจากการบิดเบือนภาษาธรรมดา และสามารถแก้ไขได้โดยการวิเคราะห์การใช้งานในชีวิตประจำวัน

เดิมคือแบบจำลองเรือนจำของ เจเรมี เบนธัม ที่ผู้คุมคนเดียวสามารถมองเห็นนักโทษทั้งหมดได้โดยที่นักโทษไม่รู้ตัวว่าถูกมองอยู่หรือไม่ มิเชล ฟูโกต์ ใช้เป็นอุปมาสำหรับสังคมวินัยสมัยใหม่ ที่ซึ่งอำนาจทำงานผ่านการถูกมองเห็นตลอดเวลาและการสอดส่องตนเอง

ข้อความหรือประพจน์ที่ดูเหมือนขัดแย้งในตัวเองหรือไร้เหตุผล แต่ในความเป็นจริงกลับแสดงถึงความจริงที่เป็นไปได้ ในทางตรรกวิทยา ปฏิทรรศน์ถูกนำมาศึกษาเพื่อชี้ให้เห็นข้อบกพร่องในการให้เหตุผลหรือในภาษา

ข้อความหรือการอ้างเหตุผลที่นำไปสู่ข้อสรุปที่ดูเหมือนจะไม่สามารถยอมรับได้ในทางตรรกะหรือขัดแย้งในตัวเอง แม้จะดูเหมือนตั้งอยู่บนข้ออ้างที่สมเหตุสมผลก็ตาม ไควน์แบ่งปฏิทรรศน์ออกเป็นแบบสัจจธรรม (Veridical), แบบลวง (Falsidical) และแบบขัดแย้งทางกฎเกณฑ์ (Antinomies)

ข้อโต้แย้งทางตรรกะ (เช่น อคิลลีสกับเต่า) ที่มุ่งแสดงให้เห็นว่าแนวคิดเรื่องการเคลื่อนที่ ความหลากหลาย และการแบ่งแยกได้ นำไปสู่ความขัดแย้ง ซึ่งสนับสนุนทัศนะของพาร์เมนิดีสที่ว่าความจริงเป็นหนึ่งเดียวและไม่เปลี่ยนแปลง

(สันสกฤต) อาตมันสูงสุดหรือวิญญาณสากล ในปรัชญาเวทานตะ หมายถึงสภาวะสัมบูรณ์ (พรหมัน) ในฐานะที่เป็นอาตมันภายในของสรรพสิ่งทั้งปวง ซึ่งแตกต่างจากชีวาตมัน (Jivatman) ซึ่งเป็นอาตมันของปัจเจกบุคคล

(ภาษาสันสกฤต) การแปลงรูป, วิวัฒนาการ, หรือการเปลี่ยนแปลง ในปรัชญาสางขยะและโยคะ หมายถึงกระบวนการที่ปรักฤติ (ธรรมชาติ) ผ่านการแปรเปลี่ยนเพื่อสร้างโลกอันหลากหลายขึ้นมา

ระบบสังคมที่อำนาจส่วนใหญ่อยู่ในมือของเพศชาย ในทฤษฎีสตรีนิยม หมายถึงการครอบงำผู้หญิงอย่างเป็นระบบโดยผู้ชายผ่านสถาบันทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจ

การศึกษาโครงสร้างของจิตสำนึกตามที่ถูกประสบจากมุมมองบุรุษที่หนึ่ง โดยระงับการตัดสินเกี่ยวกับโลกภายนอก (Epoché) เพื่อพรรณนาตัวประสบการณ์เอง

การศึกษาทางปรัชญาเกี่ยวกับโครงสร้างของประสบการณ์และจิตสำนึก ก่อตั้งโดย เอ็ดมันด์ ฮุสเซิร์ล มุ่งบรรยายปรากฏการณ์ตามที่มันปรากฏต่อจิตสำนึก โดยวางคำถามเรื่องความเป็นจริงภายนอกไว้ก่อน (Epoché)

ในทัศนะของคานท์ คือสิ่งตามที่ปรากฏแก่เราผ่านตัวกรองของพื้นที่ เวลา และปริมณฑล ตรงข้ามกับ นูเมนา (สิ่งในตัวมันเอง) เราสามารถรู้ได้เฉพาะปรากฏการณ์เท่านั้น

ในทัศนะของคานท์ คือวัตถุแห่งประสบการณ์ตามที่ปรากฏต่อผัสสะของมนุษย์ ซึ่งถูกจัดโครงสร้างโดยที่ว่าง กาลเวลา และหมวดหมู่ทางปัญญา ตรงข้ามกับ นูเมนอน (สิ่งในตัวมันเอง) ซึ่งไม่อาจรู้ได้

ศาสตร์ที่ศึกษาถึงธรรมชาติอันเป็นมูลฐานของความรู้ ความจริง และการดำรงอยู่ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสืบสวนเชิงวิพากษ์ในหลักการของเหตุผล จริยศาสตร์ และอภิปรัชญา

ระบบปรัชญาที่ยอมรับเฉพาะสิ่งที่สามารถพิสูจน์ยืนยันได้ทางวิทยาศาสตร์ หรือที่สามารถพิสูจน์ได้ด้วยตรรกะหรือคณิตศาสตร์ และปฏิเสธอภิปรัชญาและเทววิทยาว่าเป็นสิ่งไร้ความหมาย

ระบบปรัชญาที่ยอมรับเฉพาะสิ่งที่สามารถตรวจสอบได้ทางวิทยาศาสตร์ หรือสามารถพิสูจน์ได้ทางตรรกะหรือคณิตศาสตร์เท่านั้น โดยปฏิเสธอภิปรัชญาและเทวนิยมว่าเป็นเรื่องไร้ความหมาย

ขบวนการในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ที่มีลักษณะเด่นคือความสงสัยอย่างกว้างขวาง อัตวิสัยนิยม หรือสัมพัทธนิยม ความระแวงในเหตุผล และความอ่อนไหวต่อบทบาทของอุดมการณ์ในการสร้างและรักษาอำนาจทางการเมืองและเศรษฐกิจ

ขบวนการทางปรัชญาที่นิยามความหมายและความจริงของแนวคิดโดยอิงจากผลลัพธ์เชิงปฏิบัติและประโยชน์ใช้สอย แนวคิดนี้บุกเบิกโดยนักคิดอย่าง ชาร์ลส์ แซนเดอร์ส เพิร์ซ, วิลเลียม เจมส์ และจอห์น ดิวอี้

ประเพณีทางปรัชญา (เพิร์ซ, เจมส์, ดิวอี้) ที่ถือว่าความหมายของแนวคิดต่างๆ ควรถูกค้นหาจากผลลัพธ์ในทางปฏิบัติ และความจริงคือสิ่งที่สามารถใช้งานได้จริงหรือมีประโยชน์ในทางปฏิบัติ

ทัศนะ (เจมส์, เพิร์ซ) ที่ว่าความหมายและความจริงของแนวคิดทางอภิปรัชญาขึ้นอยู่กับผลลัพธ์ในทางปฏิบัติของมัน "ความจริงเกิดขึ้นกับความคิด" เมื่อความคิดนั้นใช้การได้

(ภาษาสันสกฤต) ธรรมชาติหรือปฐมธาตุ ในปรัชญาสางขยะ หมายถึง หลักการอันเป็นนิรันดร์ ไร้สำนึก และสร้างสรรค์ ซึ่งภายใต้อิทธิพลของปุรุษะได้คลี่คลายกลายเป็นโลกแห่งวัตถุ

(สันสกฤต) การสลายตัวหรือความพินาศ ในจักรวาลวิทยาอินเดีย หมายถึงการที่จักรวาลสลายตัวเป็นระยะเพื่อกลับคืนสู่มูลเหตุดั้งเดิม (ประกฤติ หรือ พรหมัน) เมื่อสิ้นสุดวัฏจักรของจักรวาล

(ภาษาสันสกฤต) แหล่งที่มาหรือวิธีการเพื่อให้ได้มาซึ่งความรู้ที่ถูกต้องสมบูรณ์ สำนักปรัชญาอินเดียต่างๆ ยอมรับประมาณะหลายชนิด เช่น ประตยักษ์ (การรับรู้โดยตรง), อนุมาน (การอนุมาน) และศัพทะ (ถ้อยคำที่เชื่อถือได้)