หลักคำสอนของสัตธรรมวาท (Accidentalism) ในปรัชญาอินเดีย แนวคิดนี้มักเกี่ยวข้องกับสำนักจารวากะ ซึ่งเชื่อว่าโลกและเหตุการณ์ต่าง ๆ เกิดขึ้นโดยความบังเอิญหรือโอกาสเท่านั้น โดยปราศจากเหตุปัจจัยที่กำหนดหรือวัตถุประสงค์แห่งเทวะ

หนึ่งในคัมภีร์พระเวททั้งสี่ ส่วนใหญ่ประกอบด้วยสูตรสำหรับการบูชายัญ (ยชุส) และพิธีกรรมต่างๆ ที่พราหมณ์ผู้ประกอบพิธีจะต้องปฏิบัติ คัมภีร์นี้เป็นพื้นฐานทางด้านพิธีกรรมให้แก่พัฒนาการทางปรัชญาในยุคต่อมาในคัมภีร์พราหมณะและอุปนิษัท

(สันสกฤต) ข้อปฏิบัติทางศีลธรรม: เป็นองค์แรก (อังคะ) ในอัษฎางคโยคะของปตัญชลี ประกอบด้วยข้อปฏิบัติทางศีลธรรม 5 ประการ ได้แก่ อหิงสา (ความไม่เบียดเบียน), สัตยะ (ความสัตย์จริง), อัสเตยะ (การไม่ลักขโมย), พรหมจรรย์ (การประพฤติพรหมจรรย์) และอปริครหะ (การไม่ยึดติดในวัตถุ) นอกจากนี้ ในปรัมปราวิทยาอินเดีย ยมะยังหมายถึงเทพเจ้าแห่งความตายและผู้พิพากษาวิญญาณของคนตาย

(ภาษาสันสกฤต) ความพยายาม ความเพียร หรือความบากบั่น ในจิตวิทยาและจริยศาสตร์อินเดีย หมายถึงความเพียรพยายามโดยเจตจำนงที่รู้สำนึก เพื่อบรรลุเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจง หรือเพื่อการปฏิบัติบำเพ็ญทางจิตวิญญาณ

พลังทวิภาคพื้นฐานในอภิปรัชญาจีน (ลัทธิเต๋า/จักรวาลวิทยา) ที่กำกับดูแลจักรวาล หยาง เป็นตัวแทนของหลักการเชิงรุก แสงสว่าง เพศชาย และความแข็งแกร่ง; หยิน เป็นตัวแทนของหลักการเชิงรับ ความมืด เพศหญิง และความอ่อนโยน ความจริงคือปฏิสัมพันธ์ที่มีพลวัตและความสมดุลของสองพลังนี้

พลังคู่สัมพันธ์พื้นฐานสองประการในอภิปรัชญาจีน (ลัทธิเต๋า/จักรวาลวิทยา) หยาง เป็นตัวแทนของหลักการเชิงรุก แสงสว่าง เพศชาย และความแข็งแกร่ง; หยิน เป็นตัวแทนของหลักการเชิงรับ ความมืด เพศหญิง และความอ่อนโยน ความจริงคือปฏิสัมพันธ์ที่มีพลวัตและความสมดุลของสองพลังนี้

(ภาษาสันสกฤต) ตามรากศัพท์หมายถึง "การรวมเป็นหนึ่ง" หรือ "การเชื่อมโยง" โดยทั่วไปหมายถึงระเบียบปฏิบัติทางจิตวิญญาณใดๆ ที่มุ่งสู่การรวมอาตมัน (วิญญาณส่วนบุคคล) ให้เป็นหนึ่งเดียวกับพรหมัน (สภาวะสัมบูรณ์) ในฐานะที่เป็นปรัชญา โยคะเป็นหนึ่งในหกสำนักปรัชญาฝ่ายอาสติกะ ซึ่งมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับปรัชญาสางขยะ โดยมุ่งเน้นการควบคุมจิต (จิตตวฤตตินิโรธ)

หนึ่งในหกสำนักปรัชญาอินเดียสายหลัก (ทรรศนะ) ที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสำนักสางขยะ โยคะระบุถึงวิธีการปฏิบัติ (การทำสมาธิ, วินัย) เพื่อแยกวิญญาณ (ปุรุษะ) ออกจากสสาร (ประกฤติ) เพื่อบรรลุความหลุดพ้น (ไกวัลยะ)

คัมภีร์พื้นฐานของปรัชญาสาขาโยคะซึ่งเชื่อว่ารจนาโดยมหาฤษีปตัญชลี ประกอบด้วยโศลกสั้น (สูตร) 196 บท แบ่งออกเป็นสี่ภาค ซึ่งสรุปทฤษฎีและแนวปฏิบัติของโยคะแบบฉบับดั้งเดิม

สำนักหลักของอภิปรัชญาพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน (หรือที่รู้จักในชื่อสำนัก "จิตมาตร") เสนอว่าวัตถุภายนอกไม่ได้ดำรงอยู่เป็นอิสระจากวิญญาณหรือความรู้แจ้ง ความจริงโดยเนื้อแท้แล้วเป็นเรื่องของจิต ซึ่งถูกสร้างขึ้นโดย "อาลยวิญญาณ" (วิญญาณที่เป็นคลังเก็บข้อมูล)

สำนักปรัชญาพุทธมหายานที่มีอิทธิพลซึ่งถือว่าความจริงคือ "วิญญาณเท่านั้น" (วิญญัปติมาตร) โดยโต้แย้งว่าสิ่งที่เรารับรู้ว่าเป็นวัตถุภายนอกนั้น แท้จริงแล้วคือภาพฉายของจิตหรือการเปลี่ยนแปลงของวิญญาณ

(สันสกฤต) นิกาย "ผู้ปฏิบัติโยคะ" เป็นนิกายสำคัญของพุทธศาสนามหายาน หรือที่รู้จักกันในชื่อ วิชญาณวาท (หนทางแห่งวิญญาณ) มีหลักคำสอนว่ามีเพียงจิตสำนึกหรือจิต (วิญญาณ) เท่านั้นที่เป็นจริง และโลกภายนอกเป็นเพียงภาพมายาที่ปรากฏขึ้นจากจิต

(สันสกฤต) ผู้ปฏิบัติโยคะ คือผู้ที่แสวงหาการบรรลุธรรมทางจิตวิญญาณและการหลุดพ้น ผ่านการบำเพ็ญปฏิบัติทางกาย จิต และจิตวิญญาณอย่างมีวินัย

ในญาณวิทยาอินเดีย (สำนักนยายะและโยคะ) หมายถึง การรับรู้พิเศษ (อลอุกิกะปรัตยักขะ) ที่บรรลุได้ด้วยอำนาจแห่งการทำสมาธิ ทำให้โยคีสามารถรับรู้ถึงวัตถุที่อยู่ไกล ละเอียดอ่อน หรือถูกซ่อนเร้นจากการรับรู้ของอายตนะปกติ

ในอภิปรัชญาเชิงอัตถิภาวนิยมของ มาร์ติน บูเบอร์ "เธอ" หมายถึงความสัมพันธ์ของการเปิดรับและการปรากฏตัวต่อกันอย่างสมบูรณ์ ต่างจากความสัมพันธ์แบบ "มัน" (ที่สิ่งต่างๆ เป็นเพียงวัตถุเพื่อการใช้สอย) แต่เป็นประธานที่จะต้องเผชิญหน้าในความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ความจริงทางอภิปรัชญาของตัวตนจะเกิดขึ้นจริงได้ก็ต่อเมื่อผ่านการเผชิญหน้ากับ "เธอ" และท้ายที่สุดคือ "เธอผู้เป็นนิรันดร์" (พระเจ้า)

ในปรัชญาเสวนาของ มาร์ติน บูเบอร์ "เธอ" (You/Thou) ไม่ใช่วัตถุที่จะถูกรับรู้ประสบการณ์หรือถูกใช้สอย (มัน) แต่เป็นประธานที่จะต้องเผชิญหน้าในความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ตัวตน (ข้าพเจ้า) จะกลายเป็นบุคคลที่แท้จริงได้ก็ต่อเมื่อผ่านการเผชิญหน้ากับ เธอ เท่านั้น

ในจักรวาลวิทยา/อภิปรัชญาฮินดู หมายถึงยุคสมัยภายในวงจร 4 ยุค (จตุรยุค) สะท้อนมุมมองเวลาแบบวัฏจักรที่จักรวาลมีการสร้าง รักษา และทำลายเป็นคาบๆ ซึ่งตรงข้ามกับเวลาแบบเส้นตรง ยุคปัจจุบันคือ กลียุค (ยุคแห่งความมืด)

ในจักรวาลวิทยาฮินดู หมายถึงช่วงเวลาหรือยุคภายในวงจรพุทธจักรทั้งสี่ (จตุรยุค) สะท้อนมุมมองเรื่องเวลาแบบเป็นวัฏจักรที่จักรวาลผ่านการสร้างและทำลายเป็นระยะๆ โดยที่คุณธรรม (ธรรมะ) จะเสื่อมถอยลงในแต่ละยุคที่เรียงต่อกัน