คำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย
B
B-Theory of Time
Bทฤษฎีเวลาแบบบี
ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าเวลาคือการจัดเรียงลำดับของเหตุการณ์ที่คงที่ (ก่อน, หลัง) โดยปราศจาก "ขณะปัจจุบัน" ที่เคลื่อนที่ไป
อ่านเพิ่มเติมทฤษฎีเวลาไร้กาล
เกี่ยวข้องกับแบบจำลอง "จักรวาลก้อน" (Block Universe) ถือว่าความแตกต่างระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคต เป็นเพียงภาพลวงตา
อ่านเพิ่มเติมBackward Causation
Bความเป็นสาเหตุย้อนกลับ
สมมติฐานที่ว่าผลสามารถเกิดขึ้นก่อนเหตุในทางเวลาได้; กล่าวคือ เหตุการณ์ที่เวลา t ถูกทำให้เกิดขึ้นโดยเหตุการณ์ที่เวลา t+1
อ่านเพิ่มเติมปัจจัยย้อนทวน
แนวคิดในฟิสิกส์และอภิปรัชญาที่อนาคตส่งอิทธิพลต่ออดีต มักถูกอภิปรายในบริบทของปฏิทรรศน์การเดินทางข้ามเวลาและกลศาสตร์ควอนตัม
อ่านเพิ่มเติมBad
Metaphysicsความชั่ว
(จริยศาสตร์) สิ่งที่ชั่วร้ายหรือเลวทราม ซึ่งเป็นขั้วตรงข้ามของความดี ในลัทธิอรรถประโยชน์นิยม คือสิ่งที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดหรือความทุกข์
อ่านเพิ่มเติมBad Faith
Bศรัทธาลวง (เจตนาลวง)
คำศัพท์ของซาทร์ (mauvaise foi) สำหรับปรากฏการณ์ที่มนุษย์ ภายใต้แรงกดดันทางสังคม ยอมรับค่านิยมจอมปลอมและปฏิเสธเสรีภาพที่มีมาแต่กำเนิดของตนที่จะกระทำอย่างแท้จริง
อ่านเพิ่มเติมการหลอกตัวเอง (ในทางภววิทยา)
สภาวะทางอภิปรัชญาของการโกหกตัวเองเกี่ยวกับธรรมชาติของตนในฐานะผู้มีเสรีภาพ โดยปฏิบัติต่อตนเองเสมือนเป็นวัตถุสิ่งของมากกว่าจะเป็นจิตสำนึก
อ่านเพิ่มเติมศรัทธาลวง (เจตนาลวง / การหลอกตัวเอง)
ในปรัชญาของซาทร์ คือรูปแบบหนึ่งของการหลอกตัวเองที่มนุษย์ปฏิเสธเสรีภาพและความรับผิดชอบของตน โดยแสร้งทำตัวเป็นสิ่งของ (วัตถุ) ที่ถูกกำหนดโดยสถานการณ์ แทนที่จะยอมรับว่าตนเป็นประธานที่มีเสรีภาพในการเลือกการกระทำของตนเอง
อ่านเพิ่มเติมBahya-pratyaksha
Metaphysicsพาหยะ-ปรัตยักษะ
(ภาษาสันสกฤต) การรับรู้ภายนอก ในตรรกศาสตร์อินเดีย (Nยายะ) หมายถึงการรับรู้ที่เกิดจากการสัมผัสของอินทรีย์กับวัตถุภายนอก
อ่านเพิ่มเติมBare Particular
Bเฉพาะสารล้วน (สารัตถะว่างเปล่า)
ในทางภววิทยา หมายถึงตัวรองรับหรือสิ่งที่มีคุณสมบัติ แต่เมื่อพิจารณาที่ตัวมันเองโดยแยกออกจากคุณสมบัติแล้ว จะไม่มีคุณสมบัติใดๆ เลย
อ่านเพิ่มเติมสิ่งเฉพาะที่ไร้คุณสมบัติ
สิ่งสมมติทางทฤษฎีที่ถูกเสนอขึ้นเพื่ออธิบายความแตกต่างเชิงจำนวนระหว่างวัตถุสองชิ้นที่มีคุณสมบัติเหมือนกันทุกประการ
อ่านเพิ่มเติมBare Particulars
Pสิ่งเฉพาะเปล่าเปลือย
สิ่งสมมติทางทฤษฎีที่ถูกเสนอให้เป็นตัวรองรับที่ยึดถือคุณสมบัติเอาไว้ แต่ตัวมันเองไม่มีคุณสมบัติใดๆ (มัน "เปล่าเปลือย")
อ่านเพิ่มเติมBase and Superstructure
Political Philosophyฐานและโครงสร้างส่วนบน
โมเดลสังคมแบบมาร์กซิสต์ ฐาน ประกอบด้วยพลังและกงล้อความสัมพันธ์ทางการผลิต (เศรษฐกิจ) โครงสร้างส่วนบน รวมถึงวัฒนธรรม สถาบัน โครงสร้างอำนาจทางการเมือง บทบาท พิธีกรรม และรัฐ โดยฐานเป็นตัวกำหนด (หรือวางเงื่อนไข) ให้แก่โครงสร้างส่วนบน
อ่านเพิ่มเติมBase, Supervenience
Bฐาน (แห่งการกำกับแกน)
ชุดของคุณสมบัติระดับล่าง (มักเป็นทางกายภาพ) ซึ่งคุณสมบัติระดับสูง (เช่น ทางจิต หรือทางศีลธรรม) ต้องพึ่งพาหรือดำรงอยู่โดยมีการกำกับแกน
อ่านเพิ่มเติมคุณสมบัติรองรับ
คุณสมบัติที่เป็นรากฐานให้แก่คุณสมบัติที่มาเกาะเกี่ยว (Supervenient); จะไม่มีความแตกต่างในระดับบนหากไม่มีความแตกต่างในระดับฐาน
อ่านเพิ่มเติมBasic Belief
Epistemologyความเชื่อพื้นฐาน
ในทฤษฎีรากฐานนิยม หมายถึงความเชื่อที่ไม่ได้ถูกอนุมานมาจากความเชื่ออื่น แต่มีความสมเหตุสมผลในตัวมันเอง (เช่น ผ่านผัสสะหรือความจำ) แพลนทิงกาขยายขอบเขตนี้รวมถึงความเชื่อในพระเจ้าว่าเป็น "ความเชื่อพื้นฐานที่เหมาะสม"
อ่านเพิ่มเติมBasic Particular
Bเฉพาะสารพื้นฐาน
คำศัพท์ที่ พี.เอฟ. สตรอว์สัน ใช้เรียกวัตถุทางกายภาพและบุคคลว่าเป็นสิ่งที่มีอยู่พื้นฐาน ซึ่งการระบุสิ่งเฉพาะอื่นๆ ของเราต้องขึ้นอยู่กับสิ่งเหล่านี้
อ่านเพิ่มเติมสิ่งเฉพาะมูลฐาน
สิ่งเฉพาะที่ไม่ได้เป็นคุณสมบัติของสิ่งอื่น และสามารถระบุตัวตนได้โดยไม่ต้องอ้างอิงถึงสิ่งเฉพาะอื่น
อ่านเพิ่มเติมBayesianism
Epistemologyทฤษฎีความน่าจะเป็นแบบเบส์
แนวทางทางญาณวิทยาและสถิติที่อาศัยทฤษฎีบทของเบส์ ซึ่งอธิบายถึงวิธีการปรับปรุงระดับความน่าจะเป็นของสมมติฐานเมื่อได้รับหลักฐานหรือข้อมูลใหม่ๆ เพิ่มเติม
อ่านเพิ่มเติมBeauty
Metaphysicsความงาม
คุณลักษณะหรือการรวมกันของคุณลักษณะในวัตถุหรือมโนทัศน์ที่ก่อให้เกิดความพึงพอใจทางประสาทสัมผัสหรือทางจิตใจ เป็นหัวข้อหลักของสุนทรียศาสตร์
อ่านเพิ่มเติมBecoming
Bการกลายเป็น (ภาวะแปรเปลี่ยน)
กระบวนการของการเปลี่ยนแปลงหรือการเกิดขึ้น ในปรัชญาของเฮราคลิตัสถือว่าเป็นธรรมชาติพื้นฐานของความจริง ("ทุกสิ่งไหลเลื่อน")
อ่านเพิ่มเติมสัมภวการ
ในปรัชญากระบวนการ (ไวท์เฮด) หมายถึงการทำให้ศักยภาพกลายเป็นจริง; ความก้าวหน้าอย่างสร้างสรรค์ของจักรวาลที่ซึ่งสิ่งต่างๆ คือเหตุการณ์มากกว่าจะเป็นสารวัตถุ
อ่านเพิ่มเติมการกลายเป็น (ภาวะกลายเป็น)
แนวคิดเรื่องการเปลี่ยนแปลงหรือความไหลลื่นอย่างต่อเนื่อง ในปรัชญาของเฮราคลิตัส คือแนวคิดที่ว่าไม่มีสิ่งใดหยุดนิ่ง และทุกสรรพสิ่งอยู่ในกระบวนการของการเปลี่ยนรูป ("ท่านไม่สามารถก้าวลงไปในแม่น้ำสายเดิมได้สองครั้ง")
อ่านเพิ่มเติมBehaviorism
Metaphysicsพฤติกรรมนิยม
สำนักคิดทางจิตวิทยาและปรัชญาที่ถือว่าเนื้อหาที่เหมาะสมของการศึกษาทางจิตวิทยาคือพฤติกรรมที่สามารถสังเกตได้ ไม่ใช่สภาวะทางจิตภายในหรือจิตสำนึก
อ่านเพิ่มเติมพฤติกรรมนิยม
ทฤษฎีในปรัชญาจิตที่โต้แย้งว่าสภาวะทางจิตสามารถถูกลดทอนหรืออธิบายได้ทั้งหมดในรูปของพฤติกรรมที่สังเกตได้และแนวโน้มที่จะแสดงพฤติกรรม โดยปฏิเสธแนวคิดเรื่องจิตที่เป็นเรื่องภายในและเป็นส่วนตัว
อ่านเพิ่มเติมBehaviorism, Ontological
Bพฤติกรรมนิยมทางภววิทยา
ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าสภาวะทางจิตหรือเหตุการณ์ภายในจิตใจไม่มีอยู่จริง; สิ่งที่เราเรียกว่า "จิต" แท้จริงแล้วเป็นเพียงพฤติกรรม
อ่านเพิ่มเติมพฤติกรรมนิยมทางตรรกะ
ทฤษฎีที่ว่าข้อความเกี่ยวกับสภาวะทางจิตมีความเท่าเทียมกันทางตรรกะกับข้อความเกี่ยวกับแนวโน้มทางพฤติกรรม
อ่านเพิ่มเติมBeing
Bภาวะ (ในทัศนะไฮเดกเกอร์)
แยกความแตกต่างจาก "สิ่งที่มีอยู่" (Entities/Beings) ภาวะ (Sein) คือประเด็นพื้นฐานของภววิทยา—ซึ่งถามว่าการที่สิ่งใดสิ่งหนึ่งจะมีอยู่ขึ้นมาได้นั้นมีความหมายว่าอย่างไร
อ่านเพิ่มเติมความเป็นอยู่ (ความเป็น / สัต)
แนวคิดพื้นฐานในทางอภิปรัชญาที่อ้างถึงการดำรงอยู่ด้วยตัวมันเอง ไฮเดกเกอร์แยกแยะระหว่าง "สิ่งที่มีอยู่" (หน่วยตัวตน) และ "ความเป็นอยู่" (ธรรมชาติของการดำรงอยู่) โดยมุ่งเน้นไปที่ Dasein (การดำรงอยู่ของมนุษย์)
อ่านเพิ่มเติมBeing-for-itself
Bภาวะเพื่อตนเอง (ปูร์-ซัว)
คำศัพท์ของ ฌ็อง-ปอล ซาทร์ (pour-soi) สำหรับรูปแบบการมีอยู่ของความตระหนักรู้ (จิตสำนึก); มีลักษณะเด่นคือเสรีภาพและความไม่สมบูรณ์
อ่านเพิ่มเติมภาวะเพื่อตน
ประเภทของภาวะที่ตระหนักรู้ถึงการมีอยู่ของตนเอง ซึ่งสร้างช่องว่างหรือ "ความว่างเปล่า" ขึ้นภายในตนเอง
อ่านเพิ่มเติมBeing-in-itself
Bภาวะในตนเอง (อ็อง-ซัว)
คำศัพท์ของซาทร์ (en-soi) สำหรับความจริงที่ไม่มีความตระหนักรู้ เช่น วัตถุและสิ่งของ เป็นสิ่งที่สมบูรณ์ คงที่ และแข็งทื่อ
อ่านเพิ่มเติมภาวะในตน
สิ่งที่เป็นอย่างที่มันเป็น; ความเป็นบวกล้วนๆ ของการมีอยู่โดยปราศจากการปฏิเสธหรือความสัมพันธ์กับสิ่งอื่น
อ่านเพิ่มเติมBeing-in-the-world
Bภาวะอยู่ในโลก
แนวคิดที่เป็นเอกภาพของไฮเดกเกอร์ (In-der-Welt-sein) ที่อธิบายการมีอยู่ของมนุษย์ว่าไม่ใช่ประธานที่แยกตัวสังเกตวัตถุ แต่เป็นสิ่งที่เข้าไปพัวพันอยู่ในบริบทของความหมายอยู่แล้ว
อ่านเพิ่มเติมสิ่งแวดล้อมของดาไซน์
การปฏิเสธการแยกจิตและโลกออกจากกันแบบเดส์การตส์; การเป็นมนุษย์คือการพำนักอยู่ในโลกแห่งเครื่องมือและความห่วงใยเชิงปฏิบัติ
อ่านเพิ่มเติม