คำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย
P
Prana
Jปราณ
(ภาษาสันสกฤต) ลมหายใจหรือพลังชีวิต ในปรัชญาอินเดียและโยคะ หมายถึงพลังงานสำคัญแห่งชีวิตซึ่งทำให้สิ่งมีชีวิตทั้งปวงดำรงอยู่และแผ่ซ่านไปทั่วจักรวาล
อ่านเพิ่มเติมPratyaksha
Jประจักษ์
(ภาษาสันสกฤต) การรับรู้โดยตรง ในญาณวิทยาอินเดียถือเป็นแหล่งความรู้ปฐมภูมิ ซึ่งเกิดจากการสัมผัสของอินทรีย์ (อวัยวะรับสัมผัส) กับวัตถุของมันโดยตรง
อ่านเพิ่มเติมPravritti
Jปวฤตติ
(สันสกฤต) มรรคาแห่งการข้องเกี่ยวในทางโลก การแสวงหาเป้าหมายทางโลก และการปฏิบัติหน้าที่ในสังคม เป็นแนวทางที่ตรงกันข้ามกับนิวฤตติ (การสละโลก)
อ่านเพิ่มเติมPresentism
Pปัจจุบันนิยม
ปรัชญาเวลาที่ระบุว่าเฉพาะขณะปัจจุบันและวัตถุในปัจจุบันเท่านั้นที่มีอยู่ อดีตผ่านไปแล้วและอนาคตยังมาไม่ถึง ตรงข้ามกับสัสสตนิยม
อ่านเพิ่มเติมPrimary and Secondary Qualities
Pคุณภาพปฐมภูมิและทุติยภูมิ
การจำแนกของล็อค: คุณภาพปฐมภูมิ (รูปร่าง, ขนาด, การเคลื่อนที่) มีอยู่ในตัววัตถุเอง คุณภาพทุติยภูมิ (สี, รส, กลิ่น) เป็นอำนาจที่จะสร้างความรู้สึกในตัวเรา โดยมีอยู่เฉพาะในจิตเท่านั้น
อ่านเพิ่มเติมคุณสมบัติปฐมภูมิและทุติยภูมิ
การแยกแยะของล็อค: คุณสมบัติปฐมภูมิ (ขนาด, รูปร่าง, การเคลื่อนที่) เป็นสิ่งที่เป็นวัตถุวิสัยและอยู่ในตัววัตถุจริง คุณสมบัติทุติยภูมิ (สี, รส, กลิ่น) เป็นสิ่งที่เป็นอัตวิสัยและขึ้นอยู่กับผู้รับรู้
อ่านเพิ่มเติมPrinciple of Sufficient Reason (PSR)
Pหลักเหตุผลเพียงพอ
หลักการ (ไลบ์นิซ) ที่ว่าสำหรับทุกข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์ จะต้องมีเหตุผลเพียงพอว่าทำไมมันจึงเป็นเช่นนั้นและไม่เป็นอย่างอื่น มักใช้เพื่อโต้แย้งสนับสนุนการมีอยู่ของพระเจ้า
อ่านเพิ่มเติมหลักแห่งเหตุผลที่เพียงพอ
หลักการที่ระบุว่าทุกสิ่งทุกอย่างต้องมีเหตุผล มีสาเหตุ หรือมีฐานรองรับ สำหรับทุกข้อเท็จจริงย่อมมีคำอธิบายว่าทำไมมันจึงเป็นเช่นนั้นและไม่เป็นอย่างอื่น เป็นหัวใจสำคัญในอภิปรัชญาของไลบ์นิซ
อ่านเพิ่มเติมProblem of Other Minds
ปัญหาเรื่องจิตของผู้อื่น
ปัญหาทางญาณวิทยาที่ว่าเราจะรู้ได้อย่างไรว่าคนอื่นมีสภาวะทางจิตที่รู้สำนึกเหมือนกับเรา ถ้าเราสังเกตเห็นเพียงพฤติกรรม เราจะรู้ได้อย่างไรว่าพวกเขาไม่ได้เป็น "ซอมบี้" (ผู้ที่ขยับได้แต่ไม่มีความรู้สึกนึกคิดภายใน)?
อ่านเพิ่มเติมProcess Philosophy
Pปรัชญากระบวนการ
ทัศนะทางอภิปรัชญา (ไวท์เฮด) ที่ว่ากระบวนการ (เหตุการณ์, การกลายเป็น) เป็นพื้นฐานยิ่งกว่าสารัตถะ (สิ่งของ, ภาวะ) ความจริงคือกระแสไหลเวียนของเหตุการณ์ที่สัมพันธ์กัน
อ่านเพิ่มเติมProletariat
Political Philosophyชนชั้นกรรมาชีพ
ชนชั้นแรงงานในสังคมทุนนิยมที่ไม่มีกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิตและต้องขายแรงงานของตนเพื่อความอยู่รอด พวกเขาคือชนชั้นปฏิวัติที่มีชะตากรรมต้องโค่นล้มชนชั้นนายทุน
อ่านเพิ่มเติมProperty
Pคุณสมบัติ
ลักษณะหรือคุณลักษณะ (เช่น ความแดง, ความกลม) ที่วัตถุครอบครอง การถกเถียงมุ่งเน้นว่าคุณสมบัติเป็นสากลลักษณ์ (สัจนิยม) หรือเป็นเพียงชื่อ/โทรป (นามนิยม)
อ่านเพิ่มเติมProposition
Pประพจน์
ผู้แบกรับความจริงหรือความเท็จอันดับแรก; เนื้อหาของความเชื่อหรือประโยค (เช่น ความหมายของ "หิมะมีสีขาว") นักอภิปรัชญาถกเถียงกันว่าประพจน์เป็นวัตถุนามธรรมหรือสภาวะทางจิต
อ่านเพิ่มเติมPsychoanalysis
จิตวิเคราะห์
ทฤษฎีจิตใจ (ฟรอยด์) ที่เน้นบทบาทของจิตใต้สำนึก การเก็บกด และความปรารถนาในวัยเด็ก ในทางปรัชญา มันท้าทายแนวคิดของเดส์การตส์เรื่องตัวตนที่มีเหตุผลและโปร่งใส
อ่านเพิ่มเติมPsychology
Jจิตวิทยา
การศึกษาเชิงวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับจิตใจและการทำงานของจิตมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกระบวนการที่ส่งผลต่อพฤติกรรมในบริบทต่างๆ เดิมทีถือว่าเป็นสาขาหนึ่งของปรัชญาที่ศึกษาเกี่ยวกับวิญญาณ
อ่านเพิ่มเติมPurusha
Jปุรุษะ
(สันสกฤต) อาตมัน จิตวิญญาณ หรือเจตภูตบริสุทธิ์ ในปรัชญาสางขยะ คือหลักการที่เป็นนิรันดร์ ไม่เปลี่ยนแปลง และอยู่เฉย ซึ่งแตกต่างจากประกฤติ เชื่อกันว่ามีปุรุษะที่เป็นปัจเจกอยู่จำนวนอนันต์
อ่านเพิ่มเติมPythagoreanism
Jลัทธิพีทาโกรัส
ระบบปรัชญาและคณิตศาสตร์เชิงรหัสยนัยที่ก่อตั้งโดยพีทาโกรัส ซึ่งเน้นย้ำความสำคัญของจำนวนและความกลมกลืนในฐานะเป็นหลักการพื้นฐานของเอกภพ
อ่านเพิ่มเติม