ปรากฏการณ์ที่ระบบซับซ้อนเกิดขึ้นจากปฏิสัมพันธ์ย่อยๆ จำนวนมาก โดยครอบครองคุณสมบัติใหม่ที่ไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมดด้วยคุณสมบัติของส่วนย่อย

ข้ออ้างที่ว่าคุณสมบัติอุบัติมีอำนาจทางสาเหตุที่แตกต่างไปจากอำนาจทางสาเหตุของฐานทางกายภาพที่รองรับมันอยู่ (ความเป็นสาเหตุจากบนลงล่าง)

ขบวนการทางปรัชญาที่เน้นการดำรงอยู่ของปัจเจกบุคคล เสรีภาพ และการเลือก โดยเชื่อว่ามนุษย์เป็นผู้กำหนดความหมายในชีวิตของตนเอง และพยายามตัดสินใจอย่างสมเหตุสมผล แม้จะดำรงอยู่ในจักรวาลที่ไร้เหตุผล

ในทางปรัชญาและสุนทรียศาสตร์ หมายถึง ความสามารถพิเศษทางธรรมชาติของบุคคลในการสร้างสรรค์หรือบรรลุความสำเร็จทางปัญญา โดดเด่นด้วยความคิดริเริ่มและญาณทัศนะที่ลึกซึ้ง เหนือกว่ากฎเกณฑ์ทั่วไป

คำศัพท์ของ ฌากส์ แดร์ริดา สำหรับศาสตร์แห่งการเขียน เขาโต้แย้ง "โลโกเซนทริซึม" (การให้สิทธิพิเศษแก่การพูดเหนือการเขียน) และเสนอว่าการเขียน (Arche-writing) เป็นรากฐานของภาษาและความหมาย

ศาสตร์และศิลปะแห่งการตีความ ในทางอภิปรัชญาเน้นการทำความเข้าใจโครงสร้างของภาวะผ่านการตีความภาษาและประวัติศาสตร์

ทัศนะที่ว่าความเข้าใจไม่ใช่เพียงกระบวนการทางปัญญา แต่เป็นโหมดพื้นฐานของการมีอยู่ของมนุษย์ในโลก

ทฤษฎีและระเบียบวิธีแห่งการตีความ โดยเฉพาะการตีความคัมภีร์, วรรณกรรมภูมิปัญญา และงานเขียนทางปรัชญา กาดาเมอร์เน้นย้ำเรื่อง "การหลอมรวมขอบฟ้า" (Fusion of Horizons) ระหว่างผู้ตีความและตัวบท

ทัศนะที่ว่าส่วนรวมมีความเป็นจริงมากกว่าส่วนย่อย และคุณสมบัติของระบบไม่สามารถลดทอนลงเหลือเพียงคุณสมบัติของส่วนประกอบได้

ทัศนะที่ว่าความหมายของประโยคหนึ่งๆ สามารถเข้าใจได้ภายในบริบทของภาษาทั้งหมดที่เป็นระบบหนึ่งเดียวเท่านั้น

แนวคิดที่ว่าระบบ (ทางกายภาพ, ชีวภาพ, สังคม, ภาษา) และคุณสมบัติของมันควรมองเป็น "องค์รวม" ไม่ใช่แค่การรวมกันของชิ้นส่วนย่อย ในทัศนะของไควน์ (Confirmation Holism) ข้อความทางวิทยาศาสตร์ไม่สามารถถูกตรวจสอบยืนยันความถูกต้องได้อย่างโดดเดี่ยว

ระบบความคิดและอุดมคติ โดยเฉพาะที่เป็นรากฐานของนโยบายเศรษฐกิจหรือการเมือง ในลัทธิมาร์กซ์ อุดมการณ์มักหมายถึง "จิตสำนึกที่ผิดพลาด" (False Consciousness) คือความคิดที่บิดเบือนความเป็นจริงเพื่อสร้างความชอบธรรมให้อำนาจของชนชั้นปกครอง

ชื่อที่บาร์คลีย์เรียกปรัชญาของเขา (จิตวิสัยนิยม) ซึ่งปฏิเสธการมีอยู่ของสารัตถะทางวัตถุ (สสาร) เขาโต้แย้งว่ามีเพียงจิตและไอเดียเท่านั้นที่มีอยู่จริง

การดำรงอยู่ต่อไปของวิญญาณหรือตัวตนหลังจากการตายทางกายภาพ ใน Phaedo เพลโตโต้แย้งว่าวิญญาณเป็นสิ่งไม่ประกอบรูปจึงไม่อาจเสื่อมสลายได้

ทัศนะแบบสโกลาสติกที่ว่าวิญญาณมีภาวะแห่งการคงอยู่โดยตัวมันเองและไม่ถูกทำลายไปพร้อมกับร่างกาย

การดำรงอยู่ที่ดำเนินต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุดหลังความตาย เพลโตโต้แย้งเรื่องความเป็นอมตะของวิญญาณในบทสนทนาเฟโด โดยอิงจากธรรมชาติของ "แบบ" และความเรียบง่ายของวิญญาณ

ทัศนะที่ว่าเหตุการณ์บางอย่าง (โดยเฉพาะการเลือกของมนุษย์) ไม่ได้ถูกกำหนดไว้อย่างเบ็ดเสร็จโดยเหตุการณ์ก่อนหน้าหรือกฎธรรมชาติ

(สันสกฤต) อวัยวะหรือความสามารถในการรับรู้ ในปรัชญาอินเดีย หมายถึงเครื่องมือแห่งความรู้และการกระทำ โดยทั่วไปมีอินทรีย์สิบอย่าง: ห้าแห่งการรับรู้ (ญาเนนทรีย์) และห้าแห่งการกระทำ (กรรมเมนทรีย์) โดยมีจิต (มนัส) มักถูกพิจารณาว่าเป็นอินทรีย์ที่สิบเอ็ด

วิธีการให้เหตุผลที่ได้มาซึ่งหลักการทั่วไปจากกรณีเฉพาะหรือการสังเกตการณ์เฉพาะ ในทางตรงกันข้ามกับการนิรนัย ข้อสรุปของข้อโต้แย้งแบบอุปนัยมีความน่าจะเป็นมากกว่าความแน่นอน

กระบวนการให้เหตุผลจากข้อสังเกตเฉพาะเจาะจงไปสู่ข้อสรุปทั่วไป ฮูมโต้แย้งว่าไม่มีเหตุผลรองรับทางตรรกะสำหรับการอุปนัย (ความเชื่อที่ว่าอนาคตจะเหมือนอดีต) เพราะมันอาศัยการให้เหตุผลแบบวนเวียน

สภาวะที่ไม่มีขอบเขตหรือขีดจำกัด นักอภิปรัชญาถกเถียงกันระหว่าง อนันต์แฝง (Potential infinite) และ อนันต์จริง (Actual infinite)

ทัศนะในปรัชญาปฏิบัติเดิม (ดิวอี้) และปรัชญาวิทยาศาสตร์ที่ถือว่าทฤษฎีและแนวคิดเป็นเครื่องมือ (Instruments) สำหรับแก้ปัญหาและทำนายปรากฏการณ์ มากกว่าจะเป็นคำอธิบายความจริงที่เป็นเท็จหรือจริง

(สันสกฤต) พระเป็นเจ้า หรือ พระเจ้า ในสำนักปรัชญาอินเดียต่างๆ (เช่น โยคะ และเวทานตะยุคหลัง) หมายถึงพระเจ้าส่วนบุคคล ผู้ทรงสร้าง ทรงค้ำจุน และทรงปกครองจักรวาล ทรงไว้ซึ่งคุณสมบัติอันเป็นมงคลอนันต์

ทัศนะทางอภิปรัชญาของศาสนาเชนที่ว่าความจริงมีความหลากหลายและซับซ้อนเกินกว่าจะบรรยายได้ด้วยมุมมองเพียงด้านเดียว

ทฤษฎีทางญาณวิทยาและอภิปรัชญาที่ว่าความจริงทุกอย่างขึ้นอยู่กับมุมมองและบริบท (Perspective) ทำให้ความรู้ของเราเป็นความจริงเชิงสัมพัทธ์เสมอ

ในปรัชญาอินเดีย คือกฎที่ว่าการกระทำโดยเจตนาส่งผลต่อสถานะทางภววิทยาในอนาคตและการเวียนว่ายตายเกิดของชีวะ

ความเชื่อที่ว่าทุกสิ่งในความจริงเชิงประจักษ์เป็นผลมาจากเงื่อนไขและสาเหตุที่เกี่ยวเนื่องกันอย่างเป็นพลวัต

ในปรัชญาอินเดีย คือกฎแห่งเหตุและผลที่ควบคุมการกระทำ การกระทำทุกอย่าง (กรรม) ก่อให้เกิดพลังที่จะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่สอดคล้องกันในชาตินี้หรือชาติหน้า (วัฏสงสาร) ซึ่งเป็นตัวกำหนดการเกิดใหม่ของบุคคล

สภาวะสมมติที่คานท์อธิบาย ซึ่งสิ่งมีเหตุผลทั้งหมดรวมตัวกันด้วยกฎหมายร่วมกัน ในอาณาจักรนี้ ทุกคนปฏิบัติต่อผู้อื่นไม่ใช่เพียงแค่เป็นเครื่องมือ (Means) แต่เป็นเป้าหมาย (Ends) ในตัวมันเองเสมอ

การสืบค้นว่าโครงสร้างทางตรรกศาสตร์สะท้อนโครงสร้างที่แท้จริงของความจริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงเครื่องมือทางภาษาของเรา