ผู้ที่มีความสามารถในการกระทำ ซึ่งหมายถึงการกระทำด้วยเจตนาและการเป็นสาเหตุของเหตุการณ์ต่างๆ

ในทฤษฎีความเป็นสาเหตุ หมายถึงสิ่งที่ครอบครองอำนาจในการริเริ่มการเปลี่ยนแปลง หรือทำให้เกิดผลลัพธ์ขึ้น

ต้นแบบหรือรูปแบบดั้งเดิมที่สิ่งอื่นในประเภทเดียวกันลอกเลียนหรือยึดถือเป็นพื้นฐาน ในปรัชญาของเพลโต คำนี้หมายถึง แบบ (Forms) หรือมโนคติ (Ideas)

อ้างถึงวาทะของ ไควน์ ที่ว่า "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรผูกพัน" หมายความว่าเรายอมรับการมีอยู่ของสิ่งใดก็ตามที่ทฤษฎีของเราจำเป็นต้องใช้ตัวบ่งปริมาณ (Quantifier) อ้างถึง

วิธีการในตรรกศาสตร์สัญลักษณ์ที่ใช้แสดงข้ออ้างเรื่องการมีอยู่; การถกเถียงทางอภิปรัชญามักเน้นว่าการใช้ตัวบ่งปริมาณยืนยันการมีอยู่จริงหรือไม่ (เช่น สำหรับวัตถุนามธรรม)

ความสัมพันธ์ระหว่างคุณสมบัติทั่วไปและคุณสมบัติเฉพาะ "สีแดง" เป็นตัวถูกกำหนด (Determinate) ของตัวกำหนดได้ "สี" (Determinable); "สีแดงสด" เป็นตัวถูกกำหนดของ "สีแดง"

การอภิปรายทางอภิปรัชญาว่าตัวกำหนดได้ (เช่น สี) มีอยู่จริงในระดับพื้นฐาน หรือเป็นเพียงสิ่งที่นามธรรมมาจากตัวถูกกำหนด (เช่น เฉดสีเฉพาะ)

ประธานผู้คิดหรือ "ฉัน" (res cogitans) ซึ่งการมีอยู่ถูกพิสูจน์ด้วยข้อโต้แย้ง cogito (ฉันคิด) เป็นวิญญาณที่เป็นสารัตถะ ไร้รูปร่าง และแยกต่างหากจากร่างกาย

ในปรากฏการณ์วิทยาของฮุสเซิร์ล หมายถึงจิตสำนึกบริสุทธิ์ที่หลงเหลืออยู่หลังจากการทำ epoché (การยับยั้งการตัดสินเกี่ยวกับโลก)

ความผิดพลาดในการให้เหตุผล; ข้อโต้แย้งที่ไม่สมเหตุสมผลทางตรรกะ หรือเป็นไปตามรูปแบบการอนุมานที่บกพร่อง โดยทั่วไป ตรรกะวิบัติแบ่งออกเป็น ตรรกะวิบัติเชิงรูปแบบ (ความผิดพลาดทางโครงสร้าง) และ ตรรกะวิบัติเชิงเนื้อหา (ความผิดพลาดในเนื้อหาหรือบริบท)

การให้เหตุผลที่ไม่ถูกต้องหรือชวนให้เข้าใจผิด "เหตุผลวิบัติทางรูปแบบ" คือข้อบกพร่องในโครงสร้างของการนิรนัย ส่วน "เหตุผลวิบัติอรูปนัย" (เช่น การโจมตีตัวบุคคล, หุ่นฟาง) เกี่ยวข้องกับข้อผิดพลาดในเนื้อหาหรือบริบทของการให้เหตุผล

ศาสตร์และศิลปะแห่งการตีความ ในทางอภิปรัชญาเน้นการทำความเข้าใจโครงสร้างของภาวะผ่านการตีความภาษาและประวัติศาสตร์

ทัศนะที่ว่าความเข้าใจไม่ใช่เพียงกระบวนการทางปัญญา แต่เป็นโหมดพื้นฐานของการมีอยู่ของมนุษย์ในโลก

ทฤษฎีและระเบียบวิธีแห่งการตีความ โดยเฉพาะการตีความคัมภีร์, วรรณกรรมภูมิปัญญา และงานเขียนทางปรัชญา กาดาเมอร์เน้นย้ำเรื่อง "การหลอมรวมขอบฟ้า" (Fusion of Horizons) ระหว่างผู้ตีความและตัวบท

สาขาหนึ่งของปรัชญาที่ศึกษาเกี่ยวกับรูปแบบและกฎเกณฑ์ของความคิดและการให้เหตุผล เป็นการศึกษาอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับหลักการของการอนุมานที่สมเหตุสมผลและข้อโต้แย้งที่ถูกต้อง

การศึกษาอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับการอนุมานที่สมเหตุสมผลและการให้เหตุผลที่ถูกต้อง ตรรกศาสตร์ตรวจสอบโครงสร้างของการอ้างเหตุผล (ข้ออ้างและข้อสรุป) เพื่อแยกแยะรูปแบบที่สมเหตุสมผลออกจากรูปแบบที่ไม่สมเหตุสมผล โดยไม่ขึ้นกับเนื้อหา

แก่นแท้ของสิ่งสิ่งหนึ่ง "สิ่งที่มันเป็น" (จากภาษาละติน quid แปลว่า "อะไร") ในปรัชญาสกุลความคิด หมายถึงธรรมชาติจำเพาะของสิ่งหนึ่ง ซึ่งแตกต่างจากการมีอยู่ของมัน (haecceity)

ในปรัชญาสำนักสโกลาสติก หมายถึงสารัตถะหรือ "ความเป็นอะไร" ของวัตถุ—สิ่งที่ทำให้สิ่งหนึ่งเป็นสิ่งที่เป็นอยู่ เป็นคำตอบสำหรับคำถามที่ว่า "Quid est?" (มันคืออะไร?)

คำศัพท์ (บัญญัติโดยคริปคี) ที่ระบุถึงวัตถุเดิมในทุกโลกที่เป็นไปได้ที่วัตถุนั้นมีอยู่ (เช่น "อริสโตเติล") ตรงข้ามกับตัวระบุที่ไม่เจาะจง (เช่น "อาจารย์ของอเล็กซานเดอร์มหาราช")

บุคคลในฐานะที่เป็นเป้าหมายของมโนสำนึกแห่งการสะท้อนย้อนคิดของตนเอง ในทางปรัชญา มีการถกเถียงกันว่าตัวตนเป็นสารัตถะที่คงอยู่ถาวร (อาตมัน) หรือเป็นเพียงกระบวนการที่เปลี่ยนแปลงไป

คุณลักษณะพื้นฐานที่ทำให้บุคคลหนึ่งแตกต่างจากคนอื่นและมีความต่อเนื่องข้ามเวลา พาร์ฟิตเสนอทัศนะแบบลดทอนว่าอัตลักษณ์บุคคลนั้นสำคัญน้อยกว่าความต่อเนื่องทางจิตวิทยา

รูปแบบการให้เหตุผลแบบนิรนัยซึ่งประกอบด้วยข้อตั้งหลัก ข้อตั้งรอง และข้อสรุป (เช่น มนุษย์ทุกคนต้องตาย โสกราตีสเป็นมนุษย์ ดังนั้น โสกราตีสจึงต้องตาย)

รูปแบบการให้เหตุผลแบบนิรนัยที่ประกอบด้วยข้ออ้างหลัก ข้ออ้างรอง และข้อสรุป ตัวอย่าง: "มนุษย์ทุกคนต้องตาย; โสเครตีสเป็นมนุษย์; ดังนั้น โสเครตีสต้องตาย"

ตมัส (สันสกฤต) หมายถึง ความมืด ความเฉื่อยชา หรืออวิชชา (ความไม่รู้) ในปรัชญาสางขยะ เป็นหนึ่งในไตรคุณะ (คุณสมบัติพื้นฐานสามประการของธรรมชาติ) ซึ่งแสดงถึงหลักการแห่งความคงที่ ความต้านทาน และความหนักแน่น ก่อให้เกิดความหลงผิดและความไม่แยแสในจิตใจ

คำสันสกฤต แปลว่า ธาตุอันละเอียด หรือ 'เพียงแค่นั้น' ในปรัชญาสางขยะ หมายถึง สารัตถะละเอียดทั้งห้า (อันได้แก่ เสียง, สัมผัส, สี, รส, และกลิ่น) ซึ่งเป็นสื่อกลางระหว่างอหังการะ (อัตตา) กับมหาภูตะ (ธาตุหยาบ) ทั้งห้า

(ภาษาสันสกฤต) หมายถึง ความเป็นจริง สารัตถะ หรือ "ความเป็นเช่นนั้น" ในปรัชญาอินเดีย ตัตตวะคือหลักการพื้นฐานหรือประเภทของการมีอยู่ สำนักคิดต่าง ๆ ระบุจำนวนตัตตวะไว้แตกต่างกัน (เช่น 25 ในสำนักสาํขยะ และ 36 ในสำนักไศวะ)

สิ่งที่มีอยู่จริงซึ่งทำให้ผู้แบกรับความจริง (ประพจน์) เป็นจริง หากข้อความ "แมวอยู่บนเสื่อ" เป็นจริง ตัวทำให้จริงคือสภาวะการณ์จริงที่แมวอยู่บนเสื่อนั้น

คำสันสกฤต แปลว่า 'ภาวะที่สี่' ในปรัชญาเวทานตะ หมายถึงภาวะของจิตสำนึกบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นพื้นฐานและอยู่เหนือภาวะการรับรู้ปรกติทั้งสาม ได้แก่ ภาวะตื่น (ชาครัต) ภาวะฝัน (สวปนะ) และภาวะหลับลึก (สุษุปติ)

สัญลักษณ์ (x, y) ที่แทนสมาชิกที่ไม่ระบุเจาะจงในขอบเขตหนึ่ง ควายน์มีวาทะอันโด่งดังว่า "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรที่ถูกผูกไว้" ซึ่งเชื่อมโยงภววิทยาเข้ากับการระบุปริมาณทางตรรกะโดยตรง

ในภววิทยาสมัยใหม่ (ไควน์) ตัวอักษร 'x' เป็นตัวแทนของตัวแปรในการบ่งปริมาณ การจะตัดสินพันธะทางภววิทยาของทฤษฎีหนึ่ง เราต้องดูที่ค่าต่างๆ ซึ่งตัวแปร 'x' จำเป็นต้องรับค่าเพื่อทำให้ข้อความของทฤษฎีนั้น ($exists x$) เป็นจริง ดังวาทะที่ว่า "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรผูกพัน"

ในตรรกศาสตร์และภววิทยาสมัยใหม่ (ไควน์) ตัวอักษร 'x' เป็นตัวแทนของตัวแปรในการบ่งปริมาณ เกณฑ์พันธะทางภววิทยาของไควน์คือ: "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรผูกพัน" เรามีพันธะต้องยอมรับการมีอยู่ของสิ่งต่างๆ ที่ทฤษฎีของเราจำเป็นต้องกำหนดให้เป็นค่าของ 'x' เพื่อทำให้ข้อความในทฤษฎีนั้นเป็นจริง