แบบจำลองที่อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ดำรงอยู่พร้อมกันในก้อนสี่มิติ ซึ่งนัยถึงแนวคิดสัสสตนิยม

ได้รับการสนับสนุนจากทฤษฎีสัมพัทธภาพ ซึ่งเสนอว่าการไหลของเวลาเป็นเรื่องจิตวิสัย และจักรวาลเป็นโครงสร้างที่หยุดนิ่ง

ทฤษฎีทางจริยธรรม (ที่เชื่อมโยงกับ แครอล กิลลิแกน) ที่ระบุว่าความสำคัญทางศีลธรรมอยู่ในองค์ประกอบพื้นฐานของความสัมพันธ์และความพึ่งพากันในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นความเห็นอกเห็นใจและการตอบสนองต่อความต้องการมากกว่ากฎเกณฑ์ที่เป็นนามธรรม

(ภาษาสันสกฤต) สำนักปรัชญาวัตถุนิยมอินเดียโบราณที่ปฏิเสธอำนาจของคัมภีร์พระเวท การดำรงอยู่ของวิญญาณหลังความตาย และแนวคิดเรื่องพระเจ้า โดยถือว่าโลกวัตถุเท่านั้นที่เป็นจริง

(สันสกฤต) ในจิตวิทยาและปรัชญาอินเดีย จิตหมายถึงองค์ประกอบพื้นฐานของจิตใจ หรือคลังที่เก็บสะสมรอยประทับและความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ทางจิต

สภาวะของการตระหนักและตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อม; โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คุณภาพเชิงจิตวิสัยของประสบการณ์

แง่มุมด้านความรู้สึกของสภาวะทางจิต; ประสบการณ์ดิบของผัสสะ

ในทางตรรกศาสตร์และอภิปรัชญา หมายถึงสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องเป็นจริงหรือไม่จำเป็นต้องดำรงอยู่ เป็นสิ่งที่อาจเป็นอย่างอื่นได้

สาขาของอภิปรัชญา (และฟิสิกส์) ที่เกี่ยวข้องกับกำเนิด โครงสร้าง และชะตากรรมสุดท้ายของจักรวาลในฐานะองค์รวม

สาขาวิชาทางอภิปรัชญาที่แสวงหาการกำหนดธรรมชาติของโลกผ่านเหตุผลบริสุทธิ์ ซึ่งมักนำไปสู่ข้อขัดแย้งในตัวเอง

รูปแบบองค์รวมของสรรพจิตนิยม ที่โต้แย้งว่าจักรวาลโดยรวมคือสิ่งที่มีความตระหนักรู้ระดับพื้นฐาน และจิตของมนุษย์แต่ละคนมีรากฐานมาจากจิตสำนึกระดับจักรวาลนี้

<p>แนวทางจริยศาสตร์ที่ก่อตั้งโดยเยือร์เกิน ฮาเบอร์มาส ซึ่งสถาปนาความเที่ยงตรงเชิงบรรทัดฐานผ่านวาทกรรมเชิงเหตุผล โดยมีข้อเสนอว่าบรรทัดฐานจะมีความเที่ยงตรงก็ต่อเมื่อผู้ได้รับผลกระทบทุกคนสามารถยอมรับบรรทัดฐานนั้นได้ในสถานการณ์การพูดในอุดมคติ</p>

สาขาของปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับการจัดระบบ การปกป้อง และการเสนอแนะมโนทัศน์เกี่ยวกับความประพฤติที่ถูกและผิด เป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่าปรัชญาศีลธรรม

หลักการทางเทววิทยาและอภิปรัชญาที่ว่าจักรวาลถูกสร้างขึ้นมาจากความว่างเปล่า (Creatio ex nihilo) โดยไม่มีสสารเดิมรองรับ

มีขอบเขตหรือข้อจำกัด; สิ่งที่ไม่เป็นอนันต์ ในทางอภิปรัชญา คำนี้ใช้กับสิ่งมีชีวิตหรือวัตถุที่ถูกจำกัดในด้านพื้นที่ เวลา หรืออำนาจ

แนวคิดของเฮเกลเกี่ยวกับจิตสำนึกร่วมหรือพลังชีวิตสากลที่พัฒนาผ่านประวัติศาสตร์ มุ่งหน้าไปสู่ความรู้แจ้งตนเองอย่างสมบูรณ์

ในทัศนะของไฮเดกเกอร์ จิตไม่ใช่สารัตถะที่แยกตัวออกไป แต่เป็นภววิทยาของมนุษย์ที่พัวพันอยู่กับโลกและการมีชีวิตอยู่

คำภาษาเยอรมันหมายถึง จิต, ความคิด หรือวิญญาณ เป็นหัวใจสำคัญของปรัชญาเฮเกล (จิตสัมบูรณ์) แสดงถึงการตระหนักรู้ร่วมกันถึงเสรีภาพและเหตุผลในประวัติศาสตร์ โดยวิวัฒนาการจากจิตอัตวิสัย สู่จิตวัตถุวิสัย และจิตสัมบูรณ์

สมมติฐานทางภววิทยาเกี่ยวกับสสารที่ทุกชิ้นส่วนย่อยของมันยังคงมีชิ้นส่วนย่อยต่อไปอีกอย่างไม่รู้จบ โดยไม่มีอนุภาคพื้นฐาน (Atoms) ที่แบ่งแยกไม่ได้เลย

การโต้แย้งทัศนะอะตอมนิยมโดยเสนอความเป็นไปได้ที่ความจริงอาจประกอบด้วยโครงสร้างที่ซ้อนทับกันไปเรื่อยๆ โดยไม่มีรากฐานที่เป็นจุดจบ

ระบบทางอภิปรัชญาที่เน้นกระบวนการทางวิภาษวิธี (Dialectics) และมองว่าความจริงคือจิตสัมบูรณ์ (Absolute Spirit) ที่พัฒนาผ่านประวัติศาสตร์

ขบวนการทางอภิปรัชญาในศตวรรษที่ 19 ที่นำแนวคิดของเฮเกลมาปรับใช้เพื่อคัดค้านลัทธิประสบการณ์นิยมและวัตถุนิยม

ปรัชญาของ จี.ดับเบิลยู.เอฟ. เฮเกล ที่เน้นการตระหนักรู้ทางประวัติศาสตร์ของ "จิตสัมบูรณ์" ผ่านกระบวนการวิภาษวิธี (บทตั้ง-บทแย้ง-บทสรุป) โดยมีหลักการว่า "สิ่งที่เป็นเหตุเป็นผลคือสิ่งที่เป็นจริง และสิ่งที่เป็นจริงคือสิ่งที่เป็นเหตุเป็นผล"

ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าความจริงประกอบด้วยจิตและมโนภาพของจิตเท่านั้น วัตถุทางกายภาพไม่มีอยู่จริงนอกเหนือไปจากการถูกรับรู้

ทัศนะที่ว่าความจริงทั้งหมดเป็นองค์รวมหนึ่งเดียวของจิตหรือเหตุผล (Spirit) ที่พัฒนาผ่านประวัติศาสตร์

ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าความจริงเป็นเรื่องของจิตหรือวิญญาณโดยพื้นฐาน ไม่ใช่วัตถุ บาร์คลีย์โต้แย้งว่า "การมีอยู่คือการถูกรับรู้" (esse est percipi) โดยปฏิเสธการมีอยู่ของสารัตถะทางวัตถุที่เป็นอิสระจากจิต

ความสามารถของจิตใจในการสร้างภาพ ความคิด และความรู้สึกโดยปราศจากการป้อนข้อมูลโดยตรงจากประสาทสัมผัส มักจำแนกเป็น "จินตนาการเชิงสร้างสรรค์" (creative) และ "จินตนาการเชิงหวนรำลึก" (recall)

สำหรับซาทร์ จินตนาการคือโครงสร้างพื้นฐานของจิตสำนึก ("จินตภาพ") ที่ช่วยให้มนุษย์สามารถปฏิเสธความเป็นจริงและวางตำแหน่งวัตถุในฐานะสิ่งที่ไม่มีอยู่หรือขาดหายไป มันเชื่อมโยงอย่างสำคัญกับเสรีภาพของมนุษย์

พัฒนาการสำคัญในปรัชญาศตวรรษที่ 20 (ทั้งสายวิเคราะห์และสายคอนติเนนตัล) ซึ่งจุดเน้นเปลี่ยนจากจิตสำนึกหรือโลกไปสู่ "ภาษา" โดยยืนยันว่าปัญหาทางปรัชญาส่วนใหญ่คือปัญหาเรื่องภาษา

ทัศนะทางปรัชญาที่เชื่อว่าปรากฏการณ์ทางธรรมชาติทั้งหมดสามารถอธิบายได้ด้วยกฎของสสารและการเคลื่อนที่ โดยเปรียบเทียบจักรวาลและสิ่งมีชีวิตว่าเป็นเสมือนเครื่องจักรกลที่ซับซ้อน

"โลกขนาดเล็ก" ในทางปรัชญา หมายถึง มนุษย์หรือปัจเจกบุคคลที่ถูกมองว่าเป็นแบบจำลองย่อส่วนหรือตัวแทนขนาดเล็กของจักรวาล (มหจักรวาล)